Trước ngày giỗ đầu: chuẩn bị điều gì, buông bỏ điều gì

Khi giỗ đầu đến gần, ngày ấy trên tờ lịch cứ đập vào mắt từ mấy hôm trước. Bạn bắt đầu tự hỏi phải chuẩn bị những gì — rồi thay vào đó, chính khuôn mặt người ấy hiện lên. Bài viết này dành cho những ai bước vào năm đầu tiên đúng trong tâm trạng ấy: điều gì đáng chuẩn bị, và điều gì có thể buông.

Bắt đầu từ ngày giờ

Điều đầu tiên cần quyết là, đơn giản, khi nào sum họp.

Ngày mất là mốc tự nhiên. Nhưng buộc mọi người đúng vào ngày ấy đôi khi rất khó, nên nhiều gia đình dời buổi họp mặt sang buổi tối gần nhất hoặc một ngày cuối tuần để con cháu ở xa có thể về. Ở đây không có lựa chọn nào là sai.

Thay vì tìm thời điểm «đúng chuẩn», hãy chọn lúc mà những người bạn muốn có bên cạnh thật sự có mặt được. Khi đã chốt ngày, mọi thứ còn lại sẽ bổ sung sau.

Hình thức có thể giản dị tùy theo tín ngưỡng và nếp nhà

Điều thường đè nặng trước một ngày giỗ đầu, phần lớn là chuyện sắp xếp. Vậy mà đó lại chính là phần bạn được tự do định liệu nhất.

• Nếu nhà bạn giữ nếp cúng giỗ, cứ theo lệ ấy — làm mâm cơm cúng, thắp nén hương; số món có thể giảm cho vừa sức. Xưa nay thước đo vẫn là tấm lòng, chứ không phải số lượng.
• Có nhà lên chùa làm lễ, hoặc thỉnh sư về tụng kinh.
• Nhà theo Công giáo thường xin một lễ giỗ, một thánh lễ cầu cho người đã khuất.
• Và nếu không theo lệ nào, chỉ cần bày một món người ấy thích và cùng nhau ôn lại kỷ niệm cũng đã là một cách tưởng nhớ trọn vẹn.

Cốt lõi chỉ có một: giỗ đầu không phải buổi trình diễn cho ai xem. Đó là nơi những người ở lại cùng nhau gọi người ấy về trong nỗi nhớ.

Báo trước cho những người sẽ có mặt

Lặng lẽ đi qua ngày ấy một mình cũng hoàn toàn ổn. Nhưng nếu có người thân hay một người bạn thân bạn muốn có bên cạnh, nên báo sớm, ngay khi chốt được ngày.

Một người anh em ở xa, một người bạn từng quý mến người ấy, một người hàng xóm cũ — giỗ đầu là một trong số ít dịp để những người này san sẻ điều họ đang mang trong lòng. Một tin nhắn giản dị hỏi «hôm ấy tôi ghé một lát được không?» nhiều khi là niềm an ủi lớn hơn ta tưởng, cho cả hai phía.

Cũng hãy chuẩn bị cho chính mình trong ngày ấy

Khi lo cho một ngày giỗ đầu, ta dễ dốc hết tâm trí vào mâm cỗ và trình tự, mà quên mất người dễ suy sụp nhất trong ngày ấy: chính mình.

Đúng ngày, có thể bạn tưởng mình vững vàng rồi nước mắt lại ập đến bất ngờ — hoặc thấy mình bình thản một cách lạ lùng và chính điều đó khiến bạn hoang mang. Cả hai đều tự nhiên. Đừng xếp kín cả ngày; hãy chừa chỗ cho những gì trào lên.

Ghi nhớ ngày trước để không bao giờ lỡ mất

Qua giỗ đầu rồi, ngày ấy sẽ thành một ngày trở lại mỗi năm. Vậy mà giữa bộn bề thường nhật, nhiều người ngạc nhiên nhận ra mình chỉ nhớ ra trước đó vài hôm — hoặc biết khi ngày đã qua.

Đặt một lời nhắc từ trước, ít nhất bạn sẽ không lỡ mất ngày ấy. Nó còn cho bạn vài ngày để sửa soạn lòng mình. Chỉ cần lưu ngày vào một ứng dụng tưởng niệm như Jaesim, hoặc ghi thành lịch lặp lại hằng năm, là đủ.

Nhớ một ngày giỗ không phải là níu giữ nỗi đau. Đó là để dành một ngày mỗi năm được gặp lại người ấy. Giỗ đầu là ngày bạn mở ra nơi ấy lần đầu tiên.